Tools & budget

Tools kopen is geen beveiliging

Tools kopen is geen beveiliging

Veel KMO's hebben de tools allang staan: firewalls, scanners, mailfiltering, patchbeheer. De duurste misvatting in beveiliging is dat de aankoop het werk doet. In dit artikel: waarom tools zonder opvolging vals vertrouwen geven, hoe je dat herkent en welk ritme het nodig heeft.

De aankoop is niet het werk

Tools zijn nodig, en soms ontbreken ze gewoon, daarover zo meteen meer. Maar een scanner die rapporten maakt die niemand leest, is een deurbel die bij de buren afgaat. Hij rinkelt, iemand kijkt, maar niemand is thuis. Tools zonder opvolging geven vals vertrouwen, en vals vertrouwen is gevaarlijker dan geen vertrouwen.

Een geanonimiseerde situatie van een paar jaar geleden is me bijgebleven omdat alles er áán leek te zitten. Een degelijke omgeving, grotendeels on-premises: firewalls, scanners, mailfiltering, patchbeheer. Vink aan wat je op de checklist zet. Tot je begint te vragen: wie kijkt hier eigenlijk naar? De scanners draaiden maandelijks een rapport af dat niemand opensloeg. Er stond logging stil die niemand was opgevallen. Er waren alerts binnengekomen waarop niemand had gereageerd, niet uit onwil, maar omdat niemand wist dat het zijn taak was.

Set and forget, heet dat. De tools stonden op autopilot, en een tool die niets zegt, voelt voor iedereen als een tool die tevreden is.

Zelden onwil, wel een ontbrekend ritme

Dit gebeurt bij gemotiveerde, capabele teams. Wat er ontbreekt, is eigenaarschap en ritme. De tools zijn vaak in verschillende periodes aangeschaft: de een kwam uit een project, de ander uit een auditadvies, de derde uit een aanbieding. Niemand heeft ooit achteraf een totaalbeeld gemaakt van wat er nu precies allemaal rinkelt, laat staan wie er hoort te reageren.

En eerlijk is eerlijk: opvolging is werk zonder glamour. Een melding triageren wint het zelden van een kapotte printer van de directeur. Zo schuifelt het opvolgen stilletjes naar de onderkant van de prioriteiten, tot niemand meer weet dat het bestond.

Soms ontbreekt de tool juist

De andere kant van het verhaal wordt vaak vergeten. Bij diezelfde organisatie was de wereld ondertussen veranderd. De architectuur was gedacht voor een on-prem periode, maar de organisatie was allang verdeeld: stukken van de omgeving stonden buiten de eigen muren, bij een cloudpartij, in samenwerking met externe partijen. En de beveiliging was die verhuizing nooit gevolgd. Voor wat buiten stond, ontbraken de basis-tools volledig. Was alles on-prem gebleven, dan was het veiligheidsniveau best acceptabel geweest. Maar dat is de wereld niet meer, en je ziet deze naad overal: de bakstenen zijn beveiligd, de verhuizing niet.

Een leeg logboek is een blinde vlek

Aan het incidentenlog zie je het. Dat van deze organisatie telde een handvol meldingen per jaar. Dat kan niet. Niet omdat er niets gebeurt, maar omdat niemand kijkt. Wie voor het eerst serieus begint op te volgen, ziet het aantal incidenten vrijwel altijd stijgen. Dat voelt als verslechtering, en het is juist het begin van inzicht. Vóór die stijging zat hetzelfde er ook al, alleen wist niemand het.

Op een securitycongres hoorde ik het recentelijk scherp samengevat: we weten niets. Er stond nog iets bij wat bij me is blijven hangen: een draaiboek dat je niet oefent, is een theorie. Dat geldt net zo goed voor tools: een opvolgingsritme dat niemand uitvoert, is geen ritme.

Zo repareer je het zonder alles te vervangen

Je begint bij wat er al staat, want dat vertelt je genoeg als je luistert:

  1. Elke tool krijgt een eigenaar. Iemand die bij naam weet dat hij de alerts en rapporten van die tool opvolgt.
  2. Elke werkdag krijgt een vast moment. Een ochtendblik van een halfuur door de alerts, de logs en de rapporten van gisteren.
  3. Bevinding? Dan volgt er een actie, geen mapje. Wat je oppakt, krijgt ook een afhandeling.
  4. Waar kennis ontbreekt, volgt training. Een tool begrijpen is deel van het opvolgen.
  5. Geen enkele nieuwe tool komt erbij zonder een antwoord op de vraag wie hem gaat volgen.

Standaardisatie helpt daarbij: hoe minder uitzonderingen en losse eilandjes, hoe kleiner de blinde vlekken. Dat ritme hoeft niet indrukwekkend te zijn. Het moet bestaan, en het moet elke werkdag gebeuren.

Wanneer is een nieuwe tool dan wél het antwoord?

Als de meting aantoont dat er een gat zit dat je met bestaande middelen niet kunt dichten. Bij die organisatie was dat zo voor de stukken buiten de muren: daar ontbrak simpelweg de tooling. Maar de volgorde staat niet op zijn kop: eerst meten en opvolgen, dan pas kopen. Een tool aankopen omdat een leverancier belde, of omdat een concurrent erover twitterde, is de omgekeerde wereld.

Doe de test

Open de console van je belangrijkste beveiligingstool en zoek op wanneer er voor het laatst iemand een alert heeft bekeken of een rapport heeft geopend. Als het antwoord ongemakkelijk is, heb je je nulmeting al gehad. Wie er geen tijd voor heeft, of geen mens dat ervoor kan vrijmaken, doet wat steeds meer KMO's doen: dit uitbesteden aan een partij waarvan dit de kern van het werk is. Bij Dunetrails hoort dat bij de dagelijkse dienstverlening: we bewaken de scores en signalen van je Microsoft 365-omgeving en volgen ze op, zonder dat jij er een helpdesk op na hoeft te houden. En wie wil weten hoe zoiets meetbaar wordt gemaakt, leest eerst ons artikel over Secure Score en Exposure Score.

Eerder schreven we over waarom "we doen toch al aan security" meestal een gevoel is in plaats van een meting: We doen toch al aan security?

Plan je audit

Of test eerst gratis of je e-maildomein te spoofen is: de email scan duurt 2 seconden.

Tools zonder opvolging geven vals vertrouwen, en vals vertrouwen is gevaarlijker dan geen vertrouwen. Eerst meten en opvolgen, dan pas kopen.

Bronnen

Blijf cybercriminelen een stap voor

Ontvang exclusieve tips en inzichten om jouw KMO veilig, slim en toekomstbestendig te maken. Geen ruis, alleen waardevolle kennis.

We gebruiken je gegevens enkel om je te antwoorden. Lees ons privacybeleid.