NIS2 & CyFun

NIS2 is voor KMO's geen theorie meer

NIS2 is voor KMO's geen theorie meer

NIS2 klinkt als ver van je bed. Een Europese richtlijn voor energiebedrijven, ziekenhuizen, telecom. Als jouw KMO geen essentiële dienst verleent, ben je er toch niet aan onderworpen?

Wettelijk klopt dat, in veel gevallen. En toch merken we bijna elke KMO die we spreken dat de druk aankomt. Niet van de regulerende kant, wel vanuit de keten.

De vragen komen van klanten, niet van de overheid

Bedrijven in de supply chain van een NIS2-organisatie krijgen steeds vaker vragenlijsten: hoe staat jullie beveiliging ervoor, wie heeft toegang tot welke systemen, hoe gaan jullie met onze data om. Het CCB, het Belgische cybercentrum, adviseert expliciet dat elke organisatie in zo'n keten minstens CyberFundamentals Basic implementeert. Dat is het Belgische framework dat aansluit op NIS2.

Daarom zit de veiligheidsverantwoordelijke van je grootste klant tegenwoordig aan tafel vragen te stellen die drie jaar geleden niemand stelde. Wie aantoont dat de zaken op orde zijn, krijgt de klus. Wie het niet kan aantonen, valt af. Die vraag is puur commercieel geworden, zonder dat er één boete in het spel is.

Ook verzekeraars bewegen mee. Wie cyberverzekering aanvraagt, krijgt vragen over multifactorauthenticatie, back-ups en toegangsbeheer. Wie ze niet kan beantwoorden, betaalt meer of krijgt niets.

De aanleiding is zelden een inspectie. Meestal is het een mail van een klant op een gewone werkdag: een bijlage met vragen over toegang, back-ups en incidenten, en de vriendelijke mededeling dat de offerte pas volgt als de antwoorden bevallen. Op dat moment is het te laat om te beginnen nadenken.

Wat CyFun Basic in de praktijk vraagt

CyFun Basic is geen absurde norm. Het vraagt om de basis: sterke authenticatie, beheer van toegang, patching, back-ups, een incidentplan en een minimum aan rapportering. Voor een KMO is dat haalbaar, mits iemand het bijhoudt.

Concreet betekent dit: multifactorauthenticatie voor alle accounts en zeker voor beheerders. Rollen kleiner dan strikt nodig, zodat een gelekt account geen totale toegang geeft. Toestellen die patchen en beheerd worden. Back-ups waarvan je ook daadwerkelijk een herstel test. En een plan voor wie je belt als het zaterdagavond misgaat, want dan wil je niet meer op zoek naar telefoonnummers.

Geen van die punten vraagt een security-afdeling. Ze vragen een eigenaar: iemand die opvolgt, bijstuurt en rapporteert wat er gebeurt. Dat is voor veel KMO's de echte drempel, niet de techniek.

Wat je NIET moet doen

Paniek kopen. Een duur security-platform omdat "we onder NIS2 vallen" terwijl niemand heeft nagegaan wat er werkelijk gevraagd wordt. We zagen het al een paar keer: de angst voor de regel leidt tot aankopen die het probleem niet raken.

Maturiteit komt van opvolging, niet van aankopen

Want aankopen alleen bewegen niets. We begeleidden recent een organisatie die er een jaar lang alles aan deed: migraties, awareness-campagnes, nieuwe systemen. De CyberFundamentals-zelfevaluatie schoot er amper vooruit. Niet omdat het werk niets waard was, wel omdat de zwakke plekken niet geraakt werden: wie volgt de meldingen op, wie test de back-ups, wie kijkt er maandelijks naar de risico's die er echt toe doen? Projecten zetten geen maturiteit neer. Opvolging wel.

Wie NIS2 serieus neemt, stelt dus twee vragen. Niet alleen wat je moet kopen, maar vooral wie het blijft opvolgen. Het antwoord op die tweede vraag bepaalt of de investering iets waard is.

De directie draait, of ze wil of niet

Onder NIS2 ligt de verantwoordelijkheid bij het management, niet bij de IT-afdeling. In een KMO betekent dat concreet: de zaakvoerder of het directieteam moet kunnen uitleggen welke risico's de organisatie erkent, welke keuzes ze maakt en waarom. "Onze IT-partner regelt dat" is een antwoord dat niet meer door de beugel kan.

Dat hoeft weinig tijd te kosten. Een overzicht van de grootste risico's, een paar bewuste keuzes en een korte beslissingenlijst volstaan. Wat telt is dat het bestaat en dat het leeft: besproken, bijgewerkt en geraadpleegd zodra er budget wordt verdeeld. Een auditrapport is precies het document dat dit gesprek telkens opnieuw mogelijk maakt.

Van onbekend naar verdedigbaar

Wat je nodig hebt, is weten waar je staat voor je kan aantonen dat je het waard bent. Een onafhankelijke Security Audit zet je omgeving naast CyberFundamentals Basic en Important, met per bevinding de koppeling aan de vereisten. Je krijgt een verslag dat je aan een klant, verzekeraar of auditor kan tonen, en een prioriteitsplan dat de komende maanden stuurbaar maakt.

Bewust ook Important: veel organisaties weten vandaag nog niet hoe ze onder NIS2 geclassificeerd worden, en die onzekerheid kan jaren duren. Een rapport dat beide profielen afdekt, blijft geldig, welke kant het ook uitgaat.

Wil je intussen zelf al een eerste beeld? De CyFun-zelfevaluatietool van het CCB is gratis en geeft een indicatie van waar je staat. Houd er wel rekening mee dat ze meet wat je denkt, niet wat er werkelijk in je omgeving zit. Dat verschil is precies het verschil tussen een zelfevaluatie en een onafhankelijke audit.

Verwacht intussen geen maandwerk. Wie van onbekend naar verdedigbaar gaat, rekent op enkele maanden: eerst meten, dan de snelle ingrepen, dan het fundament, en dan pas de bewijsvoering richting klanten. Ons stappenplan van nulmeting naar veilige werkplek beschrijft dat traject stap voor stap, van de nulmeting tot het verbeterplan dat blijft leven.

Meten is weten. Elke andere volgorde is gokken met budget.

Plan je audit. De vragen uit de keten komen hoe dan ook. Met een rapport kan je ze beantwoorden in plaats van ontwijken.

Plan je audit

Bronnen

Blijf cybercriminelen een stap voor

Ontvang exclusieve tips en inzichten om jouw KMO veilig, slim en toekomstbestendig te maken. Geen ruis, alleen waardevolle kennis.

We gebruiken je gegevens enkel om je te antwoorden. Lees ons privacybeleid.